Bursa'nın Fethinin 700. Yılına manevi bir emanet

Türk İslam Eserleri Müzesi’nde sergilenen 57,5’e 82 santimetre boyutlarında, 18 santimetre kalınlığında ve 30 kilogram ağırlığındaki Kur’an-ı Kerim’in kalın ve krem renkli kağıt üzerine siyah mürekkeple 1380 yılında yazıldığı biliniyor.

Koyu kahverengi, deri cildi bulunan Kur’an-ı Kerim, altın yaldızlı tezhipli ilk sayfaları açık haliyle, Bursa’nın fethinin 700. yılı dolayısıyla 2026 yılı boyunca ziyarete açık kalacak.

Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan törende konuşan Bursa Valisi Erol Ayyıldız, ziyarete sunulan Kur’an-ı Kerim’in Bursa’nın fethinin 700. yılı dolayısıyla düzenlenen en anlamlı program olduğunu ifade etti.

Nadide bir eseri izlenime sunmanın mutluluğunu yaşadıklarını dile getiren Ayyıldız, zamanında bu eseri ortaya koyup bir ittifak halinde bu güzelliği yaşatan ecdadı rahmetle andığını, eserin insanlarla buluşmasını sağlayan herkese teşekkür etti.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Kamil Özer de Kur’an-ı Kerim’in 2015 yılına kadar Türk İslam Eserleri Müzesi’nde sergilendiğini daha sonra İnebey Yazma Eserler Kütüphanesi’ne devredildiğini, oradan da restorasyona alındığını söyledi.

Yaklaşık 11 yıl aradan sonra Bursa’nın fethinin 700. yılı dolayısıyla Kur’an-ı Kerim’in tekrar ziyarete açıldığını belirten Özer, şöyle konuştu: “Bu Kur’an-ı Kerim, Memlük Sultanı Berkuk tarafından Yıldırım Bayezid Han’a hediye ediliyor. Eserin 1380 yılında yazıldığı biliniyor ve 1396 yılında da Bayezid Han’a babası Murad Han’ın türbesinde okunsun diye hediye ediliyor. Bu hediyeleşmesinin arkasında çok önemli bir konu var. Haçlı ittifakına karşı iki Müslüman sultan, birliği, ittifakı ve kardeşliği tezyin etmemiz gerekiyor diye birbirine Kur’an-ı Kerim hediyesinde bulunuyor.”

Özer, tezhip, hat, cilt ve kaatı sanatlarının kullanıldığı Kur’an-ı Kerim’in tam bir sanat eseri olduğuna dikkati çekti.

Yıldırım Bayezid’in Kur’an-ı Kerim ile ilgili vakfiyesini okuyan Özer, şunları kaydetti: “O vakfiyede, ‘Gazi sultanların sultanı, yüce hakanların en büyüğü, kafirleri ve Allah ile yarışanları öldüren, günahkar ve İslam dininden dönenleri de yok eden merhum olmuş, Allah tarafından günahları affedilmiş, sultanların sultanı Orhan oğlu Sultan Murad oğlu Sultan Bayezid Han. Allah, topraklarını pak, makamlarını cennet kılsın. Bu büyük ve değerli Kur’an-ı Kerim’i, mübarek türbede okumak ve sevabını vakfeden yüce sultanın ruhuna hediye edilmek üzere vakfetti.’ yazıyor.”

Sultan Berkuk’un dostluk yadigarı

Tasavvuf tarihi uzmanı Prof. Dr. Mustafa Kara ise eserin bir dostluk hediyesi olduğunu, ecdadın bu hediyeyi 700 yıldır koruyup bugünlere ulaştırdığını dile getirdi.

Dostluk dantelini ören Berkuk’un Dağıstanlı Çerkez bir köle olduğunun bilgisini veren Kara, şunları anlattı: “Önce Kırım’a satıyorlar onu. Kırım’a gidiyor. Olmuyor, Mısır’a satıyorlar. Kaderin cilvesine bakın ki bu köle, merdivenleri aşarak Memlük Devleti’nin sultanı oluyor. Memlükler, 1250-1517 arasında bölgenin güçlü devletidir. Sultan Berkuk, Timur’a kafa tutacak kadar güçlü biridir. Memlük Devleti, Mekke, Medine, Şam, Halep dahil Sivas’a, Divriği’ye kadar uzanan, oradan Kahire’ye böyle bir üçgende hüküm ferma oluyor. Bu büyük devletin komutanı ve 1. Sultan Murad’ın büyük dostu. Onun şahadetini duyunca bu mübarek hediyeyi oğluna gönderiyor ve babasının kabrinde okunmasını tavsiye ediyor.”

Kara, Sultan Berkuk’un dostluk yadigarı olan Kur’an-ı Kerim’in baş tacı edildiğine değinerek, “Sultan Berkuk’un gereği olarak hem kendisi okuyor hem de kendisinden sonrakiler okuyor. Böyle büyük bir yadigarla yüz yüzeyiz. İnşallah o eski dostları da anarak yeni dostluklar kurarak gerçekten bu dünyayı dostlarla, dostluklarla yaşayabilmemiz için Allah’tan yardım isteyelim.” ifadesini kullandı.