Yargıtay'dan emsal karar; 'Üşüyen işçiye tazminat hakkı'

Çalışanları yakından ilgilendiren kritik bir detayı SGK Başuzmanı İsa Karakaş açıkladı. Buna göre; Karakaş, yetersiz ısınma sebebiyle üşüyen işçinin tazminat hakkı kazanabileceğini belirtti. İşte detaylar...

"TAZMİNATINI ALIP KAPIYI ÇEKİP GİDEBİLİR"

Türkiye Gazetesi'ndeki yazısında İsa Karakaş, "Isınma problemi olan iş yerinde çalışan, tazminatını alıp kapıyı çekip gidebilir. Yargıtay'ın vermiş olduğu emsal nitelikteki karar, çalışma hayatında önemli bir dönüm noktası" ifadelerini kullandı.

Bu kararının yalnızca bir alacak davası sonucu olmadığını belirten Karakaş, aynı zamanda çalışma hayatında iş yeri şartlarının işçinin soğuk havalarda ısınma ihtiyacını karşılayarak sağlığının muhafaza edecek biçimde sağlanmasının bir lüks değil, anayasal zorunluluk olduğunu tescil ettiğini vurguladı. Karakaş, bu doğrultuda işverenin 'şartlar böyle, işine gelirse' diyerek işçiyi fiziksel sefalete mahkum edemeyeceğini aktardı.

Olayla ilgili detayları da aktaran Karakaş, olayın bir iş yerinde yönetici vekili olarak göreve başlayan çalışanın, maruz kaldığı fiziksel ihmallerle başladığını, iş yerinin devredilmesiyle beraber artan iş yükü ve yetersiz fiziki şartlarla birleşip çalışan için azaba dönüştüğünü kaydetti.

DOSYADAKİ ÇARPICI DETAY: İŞ YERİNDE MERKEZİ ISITMA SİSTEMİ YOK

Dava dosyasındaki çarpıcı bir detayı da aktaran Karakaş, iş yerinde merkezi bir ısıtma sisteminin olmadığını, çalışanların kendi imkanlarıyla ısınmaya çalıştığını ve mesaiyi kat kat giyinerek doldurduğunu belirtti. Sonuçta sürekli hastalanan, hastanelik olan ve vücut direnci çöken işçinin 'Sağlığım elvermiyor, ayrılmak istiyorum' dediği zaman da yönetimin sessizliğiyle karşılaştığını kaydetti. 'İstifa' etmek zorunda kalan işçiye, başta yerel mahkemenin 'Kendi isteğinle çıktın, tazminat alamazsın' dediğini fakat temyiz aşamasında Yargıtay'ın yerel mahkemenin kararını bozduğunu ve işçiyi haklı bulduğunu belirtti.

Yargıtay'ın bozma kararındaki gerekçeleri de aktaran Karakaş, "Yüksek mahkeme, sanayileşmenin getirdiği ekonomik büyümenin, işçinin beden bütünlüğü pahasına elde edilemeyeceğini açıkça vurguluyor. Kararda geçen şu cümle, iş hukukunun ruhunu özetliyor: "Toplumun tüm bireylerinin yararlandığı sanayileşmenin bedelini çalışanlara ödetmeme kaygısı, çağdaş toplumların başlıca amacıdır." Bu ifadeyle Yargıtay; bir iş yerinin sadece "üretim yapılan bir yer" değil, aynı zamanda "insanca yaşanılan bir ortam" olması gerektiğini hatırlatıyor" dedi.

Devamında Karakaş "Eğer bir patron, çalışanının ısınmasını sağlayamıyorsa, orada hukuk devleti devreye girer ve "Burada çalışma şartları uygulanmıyor" der" ifadelerini kullandı.

Karakaş, Yargıtay'ın kararının temelindeki yasal sacayaklarını da şu şekilde sıraladı:

"Anayasa: Çalışma herkesin hakkı olsa da, devlet çalışanın hayat seviyesini yükseltmekle görevlidir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşveren, riskleri önlemek ve çalışma ortamını iyileştirmek için her türlü teknolojik ve organizasyonel tedbiri almak zorundadır.
ILO 155 Sayılı Sözleşme: Uluslararası düzeyde koruma altına alınan bu hak, çalışma ortamındaki tehlikelerin (soğuk da bir tehlikedir!) asgariye indirilmesini emreder.
İş Kanunu: Çalışma şartlarının işveren tarafından uygulanmaması, işçiye derhâl "haklı fesih" yetkisi verir"

Mahkemenin tanıkların 'İş yeri çok soğuktu, hepimiz üşüyorduk' beyanlarını delil olarak kabul ettiğini vurgulayan Karakaş, yerel mahkemenin 'istifa etti' diyerek reddettiği kıdem tazminatı talebinin Yargıtay tarafından 'Bu istifa değil, kötü şartlardan haklı bir kaçıştır' biçiminde yorumladığını kaydetti.

Devamında Karakaş "Yani, eğer patronunuz sizi ısıtmıyor, sağlığınızı tehlikeye atıyor ve fiziksel olarak yetersiz bir ortamda çalışmaya zorluyorsa; verdiğiniz dilekçe bir "pes etme" değil, bir "hak arama" belgesidir" ifadelerini kullandı.

"İŞLETMELERE İKAZ NİTELİĞİNDE"

Söz konusu kararın, 'merdiven altı' ya da fiziksel şartları yetersiz işletme için ikaz niteliğinde olduğuna vurgu yapan Karakaş, işverenlerin bilmesi gerektiği noktanın; klima masrafı, yalıtım maliyeti ya da ısınma faturasından kaçınmanın devasa tazminatlardan çok daha ucuz olduğunu belirtip uyarıda bulundu. Karakaş, söz konusu kararın, işçiler için de sağlıklı çalışma ortamı konusunda önemli bir bilinç aşıladığını kaydetti.