Bunda sonra bundan ötürü safsatası

Latincesi “Post hoc ergo propter hoc” olan “Bundan sonra oldu, bundan ötürü oldu” safsatası sosyal ilişkilerden siyasete, tıptan hukuk sistemine, davranış bilimlerinden ekonomiye kadar birçok alanda sıklıkla başvurulan bir düşünme ve yargılama biçimidir. Bunun nedenlerinden biri beynin, az enerji harcayarak ve kısa yolları kullanarak sonuca varmak adına kronolojik sırayı takip etmesidir. Fakat sistemin kaotik yapısındaki nedenler silsilesi her zaman lineerlikle bağlantılanmaz. Sonucu oluşturan parametreler kaotik yapının içinde kendi kurallı bütününü oluşturur.

Algısal sistemlerimiz henüz bütünü idrâka muktedir olmadığından spektrumun ancak küçük bir tayfına vakıf olabiliriz.

Lineerlik kestirmedir ama her zaman işlemez.