Nöromimari kapsamda "sağlam yapı, sağaltan yuva"

Mimarinin ya da mekânın insanları yönlendirmede etkisi yadsınamayacak bir gerçektir. Çevreden alınan verilerin duyular yoluyla beyne iletilmesinin ardından başlayan algısal süreçlerde anılar, travmalar, dikkat, zaman, sosyal-kültürel alt yapı, beslenme şekli gibi parametrelerin ve bilinçdışı unsurların duygusal ve davranışsal dışavurumlarda etkisi büyüktür. Daha net ifadesiyle mimarlık disiplini bütün yönleriyle yapıları tasarlar ve inşa ederken aynı zamanda insanın duygusal ve davranışsal dışavurumunu da yeniden tasarlama ve şekillendirme gücüne sahiptir.

Öyleyse; biyopsikososyal bir varlık olan insan için inşa edilecek binalar sadece yapısal sağlamlık kriterleri ile sınırlandırılmamalı, aidiyet ve güvende olma ihtiyacını tesis eden sağaltıcı yuvalar olarak ele alınmalıdır.

Bu bağlamda mimari, hastalıklardan, travmalardan, kaygılardan dolayı yaşama sevinçlerini kaybeden, hayata dair umutlarını yitiren insanların yaralarını sağaltmak için olumlu uyaranlarla iyileşme süreçlerine katkı sağlayacak, terapötik ve şifacı nitelikte kurgulanabilir.

Yaşayan, sürdürülebilir ve varoluşçu mimari anlayışıyla geliştirdiğim Nöromimari serisinin ilk kitabı olan "Nöromimari 1-Algı Oyunları" kapsamında ruhsuz binalarla kuşatıldığımız günümüzde mimariye nasıl ruh vereceğimizi ve yapılan binaları, barınma ihtiyacımızı gideren beton binalardan çıkarıp nasıl birer yuvaya dönüştürebileceğimize dair bazı soruların cevaplarını arıyoruz. Özellikle gündemimizi ilgilendiren sorular şunlardır:

• Mekân insan arasındaki iletişim nasıl gerçekleşir?

• Mekân duygu ve davranışları nasıl yönlendirir?

• Kelimelerin ruhsal ve fiziksel sağlığımız üzerindeki manipülatif etkisi nelerdir?

• Sağlıklı bireyler ve toplumlar için mekânın insanla kurduğu iletişim dili nasıl kurgulanmalıdır?

• Mekânsal fenomenler suçluluk düzeylerini düşürebilir mi?

• Anılarımızın veya geçmiş yaşam deneyimlerimizin bugünkü kararlarımızda veya      davranışlarımızdaki rollü nedir?

• Penfield’in sondası, somatik imleç kavramı ile renk, müzik, koku gibi uyaranlarla zamanda yolculuk yapmak mümkün müdür?

• Mekanlar iyileşme süreçlerine katkı sağlayabilir mi?

• Maggie’s Kanser merkezlerini diğer hastanelerden ayıran özellikler nelerdir?

• Ülkemizdeki hastanelerin hastaların sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri nelerdir?

• Şifacı mekânların kriterleri nelerdir?

• Biyofilik tasarım, hortikültürel terapi, zenginleştirilmiş çevre gibi nöromimarinin bileşenleri ile deprem sonrası insanların iyileşme süreçlerine nasıl katkı sağlayabiliriz?

• Deprem sonrası yapılacak olan konutları travmalardan iyileşme süreçlerine katkı sağlayacak, aidiyet ve güvende hissettirecek yuvalara dönüştürmek için uygulanacak mimari kriterler neler olmalıdır?

• Mimari, propaganda aracı olarak kullanılabilir mi?

• Varoluşçu mimari anlayışı ile insanın varoluş anlamını bulmasına nasıl katkı sağlanabilir?

• Mimarlık umudu yeşertebilir mi?