Vedat YÜCEBAŞ
Türkiye ihracatında ilk üçte yer alan bir kent Bursa.
Türkiye’nin en büyük sanayi şehirleri arasında.
6.5 milyar dolarlık dış ticaret fazlasıyla Bursa Türkiye’nin lideri durumunda…
Hal böyleyken büyük yatırımcılar yatırım yapacak arsa bulmakta zorlanıyor.
Bunun yanında mevcut OSB’lerdeki arsa bedelleri de yüksek seviyede.
Bugün Bursa’da 17 Organize Sanayi Bölgesi var.
Fakat yetmiyor.
Çünkü planlama da sıkıntı var.
Doğru planlama ile kurulmayan sanayi bölgeleri bugün yetersiz geliyor.
Bugün Bursa’nın katma değer üretecek sanayi bölgesi ve sanayi alanlarına ihtiyacı var.
Ankara’da bunun farkında.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mustafa Varank, Bursa ziyaretini organize sanayi bölgelerinin başkanları ile istişare toplantısı gerçekleştirerek kentten ayrıldı.
Aslında bu toplantıda konuşulanların fragmanı bence Eylül ayının sonunda Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Hasan Büyükdede’nin Bursa ziyareti ile yapılmıştı. Hatırlarsanız Bakan Yardımcısı Büyükdede de ziyaretini gerçekleştirilen “Bursa Sanayisi ve OSB’lerin Sorunları” toplantısıyla sonlandırmıştı.Büyükdede, Türkiye ve dünyanın sanayi arsası karşılaştırmalarını anlatmıştı.
Bursa OSB başkanlarının sıkıntısı belli.
Sıkıntı demişken konuya rakamlarla bakalım.
Kişi Başına Düşen Geliştirilmiş Alan (Konut ve Hizmetler, Sanayi Alanları, Madenler, Ulaşım-Altyapı, İnşaat)ve Kişi Başına Düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) doğru orantılı.ABD, Fransa, Almanya, Kanada, İtalya, Birleşik Krallık ve Japonya gibi ülkeler bu alanda ön sıralarda yer alırken; Türkiye Meksika, Brezilya ve Venezuela ile benzer oranlara sahip.Türkiye kişi başına geliştirilmiş alanda OECD ülkeleri arasında son sırada yer alırken, ABD ilk sırada yer alıyor.
Geliştirilmiş alanların içinde sanayi alanları özeline bakmak gerekirse,
Türkiye’de sanayi alanlarının toplam yüzölçümü içerisindeki payı, gelişmiş Avrupa ülkelerine göre oldukça düşük.
Türkiye’de toplam sanayi alanı binde 3 .
Almanya’da toplam sanayi alanı yüzde 4,44.
Fransa’da toplam sanayi alanı yüzde 1,44.
İtalya toplam sanayi alanı yüzde 2,15.
Sanayi alanlarının payına göre Almanya 15 kat, Fransa 5 kat, İtalya ise Türkiye’den 7 kat fazla.
Peki Türkiye’deki arazi dağılımı nasıl?
Türkiye’de arazi dağılımı yüzde 44 tarım alanı, yüzde 15 ormanlık alan, yüzde 2 geliştirilmiş alanlar, yüzde 39 diğer alanlar şeklinde.
İllerde sanayi alanlarının toplam yüzölçümlerine oranına baktığımızda ise;
Türkiye’nin 81 ilindeki sanayi alanlarının toplam yüzölçümlerine oranı ortalama 0,35.
En yüksek ortalamaya sahip olan il Yalova yüzde 2,10 paya sahip.
Yalova’yı sırasıyla Kocaeli, Burdur, Ankara ve Hatay takip etmekte.
En yüksek sanayi alanı oranına sahip ilk 10 ilin GSYH’deki toplam payları yaklaşık %49.
Bursa özelinde durumu değerlendirirsek;
Bursa’nın toplam yüzölçümü 10,880 kilometrekare.
Bursa’da alan dağılımı yüzde 44,5 orman, yüzde 30,8 tarım, yüzde 13,6 yerleşim, yüzde 5,6 akarsu-göl, yüzde 2,5 mera, yüzde 7 diğer alanlar ve binde 8 sanayi ve depolama alanları.
Bursa binde 8’lik payla Türkiye’de 11. sırada yer almaktadır.
Sanayi alanları, yüzölçümü içerisindeki sınırlı payına rağmen kent ekonomisine yüzde 46 seviyesinde katma değer sağlıyor.
Bursa, Türkiye’de düşük sanayi alanı - yüksek GSYH payına sahip olan iller arasında.
Söz konusu iller sanayi alanlarının artırılması için potansiyel iller olarak değerlendiriyor.
En azından binde 8’lik rakamı planlı bir şekilde yüzde 1’e çıkarırsak üretimin ne kadar olacağı ortada.
Bu durum Bursa ve bölgesinde yeni bir mekansal planlamayı zorunlu kılıyor.
Evet tarım önemli ve kaliteli tarım üretimi için bu alanları korumalıyız.
Fakat rakamlarla ortaya çıkan da bir gerçek var.
Katma değerli üretim için yeni sanayi alanlarına da ihtiyaç var.
Bursa katma değerli sanayinin, katma değerli tarımın, kaliteli turizmin kenti olsun.
TEKNOSAB gibi teknoloji sanayi bölgelerinin artması bu anlamda kent için önemli.
Tüm bu rakamlardan anlaşıldığı gibi Bakan Varank’ın organize sanayi bölgelerinin başkanları ile istişare toplantısı gerçekleştirdiği toplantının içeriğini tahmin etmek çok da zor olmasa gerek.